Toz Toplama Sistemleri (genel kapsam)

A) Neden gerekir?

• İş güvenliği ve mevzuat uyumu (toz patlaması riski, solunabilir toz, ortam kirlenmesi)

• Makine verimi ve ürün kalitesi (kesim, zımpara, CNC, tor­na vb. işlemlerde temizlik)

• Filtreli geri kazanım (malzeme geri dönüşü / fire azaltma)

B) Ana sistem bileşenleri

• Emiş noktaları: makine ağzı, kapalı kabin, davlumbaz/hood

• Kanal (ducting) hattı: ana hat + branşlar + redüksiyonlar + dirsekler

• Kollektör / filtre ünitesi: kartuş filtre / torbalı filtre / siklon + filtre

• Fan / blower: debi ve basınca göre seçilir

• Toz boşaltma: bidon, çuval, helezon, rotary valve (ihtiyaca göre)

• Otomasyon: diferansiyel basınç, pulse-jet temizleme, inverter vb.

C) Sektörlere göre tipik çözümler

• Ahşap / mobilya: yüksek debi, çoklu makine, kartuş/torba filtre, kıvılcım riski

• Metal / kaynak dumanı: duman filtreleme, kıvılcım tutucu, kartuş filtre

• Taş / mermer: ağır toz, siklon + filtre, aşınmaya dayanım

• Unlu gıda / kimya: ince toz, ATEX ve hijyen gereksinimi (özel proje)

2) Kanal Grubu (Ducting) – İstanbul içi montajda kritik kalem

A) Kanal çeşitleri (pratik sınıflandırma)

• Spiral galvaniz kanal (en yaygın): düşük sürtünme, hızlı montaj

• Dikdörtgen kanal: yer kısıtı / mimari zorunluluk

• Esnek bağlantı/kompansatör: titreşim azaltma, makine bağlantıları

• Aşınmaya dayanımlı hat: mermer/taş gibi agresif tozlarda

B) Kanal aksesuarları

• Dirsekler, T/Y parçalar, redüksiyonlar, branş alma parçaları

• Damper (klape): dengeleme ve hat ayarı

• Temizleme kapakları: bakım için erişim noktası

• Sızdırmazlık elemanları: conta, mastik/izolasyon bantları

C) Doğru kanal tasarımının 3 hedefi

1. Yeterli yakalama hızı (makine ağzında tozu kaçırmamak)

2. Basınç kaybını düşük tutmak (fanı boğmamak, enerji tüketimini azaltmak)

3. Dengeli dağıtım (uzak makine zayıf çekmesin)

3) Montaj Ekipmanları (Askı–Taşıyıcı–Bağlantı) Grubu

İstanbul’da özellikle çok katlı binalar, dar atölyeler, asma tavan/çatı araları nedeniyle montaj ekipmanları kaliteyi direkt etkiler:

• Kanal askı elemanları: tij, somun, pul, kelepçe, trapez, U profil, C kanal

• Duvar/kolon bağlantıları: çelik dübel, kimyasal dübel, ankraj

• Titreşim izolatörleri: fan ve filtre ünitesinde (gürültü–titreşim kontrolü)

• Servis erişimi: filtre kapakları ve boşaltım alanları için bakım boşluğu planı

4) Hırdavat Grubu (Sahada “işi bitiren” kalemler)

Toz toplama işlerinde hırdavat “küçük gibi görünür ama sistemi taşır”:

• Cıvata, somun, rondela setleri

• Sac vidaları, perçinler, klipsler

• Conta/keçe malzemeleri

• İzolasyon bantları, sızdırmazlık mastikleri

• Kablo bağı, kelepçe, etiketleme ürünleri (bakım/izleme için)

5) İstanbul ili ve mahalleleri içinde pratik çalışma gerçekleri (hizmet mantığı)

İstanbul’da mahalle bazında iş yönetimi genelde şu 4 başlıkla değişir:

A) Erişim & lojistik

• Dar sokak / yoğun trafik mahallelerinde (özellikle Avrupa yakası merkez) sevkiyat ve vinç/istif planı gerekir.

• Sanayi kümelenmesi olan bölgelerde (İkitelli OSB, Dudullu, Tuzla, İMES, DES vb.) aynı gün keşif–montaj organizasyonu daha kolaydır.

B) Bina tipi

• Zemin kat atölye mi, çok katlı mı, çatı erişimi var mı?
  Bu, kanal güzergâhını ve askı sistemini belirler.

C) Gürültü & komşuluk

• Yerleşim içi mahallelerde fan/ünite konumu, titreşim takozları, susturucu ihtiyacı artar.

D) Bakım erişimi

• İstanbul’da sık görülen dar alanlı atölyelerde filtre bakımına erişim en sık yaşanan sorundur. Tasarımda mutlaka “servis alanı” bırakılır.

İsterseniz İstanbul’daki hedef bölgeyi (ör. “Başakşehir/İkitelli”, “Ümraniye/Dudullu”, “Tuzla/Orhanlı” gibi) yazın; o bölgenin saha koşullarına göre en tipik kurulum senaryosunu daha da netleştireyim.

6) Keşif–Projelendirme–Teklif–Montaj Süreci (önerilen standart)

1. Keşif: Makine sayısı, çalışma tipi, toz cinsi, alan ölçüleri

2. Debi hesabı + kanal planı: branşlar, ana hat, dengeleme damperleri

3. Ünite seçimi: filtre tipi, fan kapasitesi, boşaltım yöntemi

4. Teklif: malzeme listesi (BOM) + montaj kapsamı + süre planı

5. Montaj: askı–kanal–ünite–elektrik bağlantıları

6. Devreye alma: ölçüm/ayar (damper balansı), kaçak kontrolü

7. Bakım planı: filtre değişim periyotları, temizlik prosedürü

7) Doğru ürün/sistem seçimi için “hızlı kontrol listesi”

Bana şu 7 bilgiyi verirseniz İstanbul içi mahalle–mekânınıza göre “tam sistem önerisi” çıkarabilirim:

1. İlçe / mahalle

2. İş kolu (ahşap, metal, mermer vb.)

3. Makine listesi (adet + model/tip)

4. Aynı anda çalışan makine sayısı

5. Toz tipi (ince/yoğun/nemli/kıvılcım riski)

6. Tavan yüksekliği ve toplam alan

7. İç mekan mı dış mekan mı ünite konumlandırma istiyorsunuz?