Sulu toz filtresi nedir, nerede avantajlıdır?
Sulu (ıslak) toz filtreleri, tozu suyla temas ettirerek yakalar. Özellikle:
-
Kıvılcım/yanıcı toz riski olan proseslerde (bazı metal taşlamalar, boya sisi vb.)
-
Sıcak/ıslak gaz veya yapışkan partikül olduğunda
-
Kuru filtrelerin sık tıkandığı hatlarda
Avantaj: Tozun bir kısmı “çamur/slurry” olarak suya iner.
Dezavantaj: Atıksu/çamur yönetimi, korozyon, koku/bakteri ve yanlış kimyasal kullanımıyla performans düşüşü.
2) İstanbul’da bakım planı: “genel periyot” (ilçe/mahalle bağımsız)
İstanbul’un her ilçesinde aynı prensip geçerli; farkı yaratan proses yoğunluğu (OSB’ler, sanayi siteleri) ve çalışma saatidir.
Günlük / Vardiya başı
-
Su seviyesi ve debi kontrolü (pompa emişi hava almamalı)
-
Basınç düşümü / diferansiyel basınç (varsa) veya fan akımı/çekiş kontrolü
-
Nozul tıkanıklığı (spray pattern bozulduysa hemen müdahale)
-
Çamur birikimi (çökeltme haznesi doluluk)
-
pH ve iletkenlik (özellikle metal/kimyasal proseslerde)
Su seviyesi ve debi kontrolü (pompa emişi hava almamalı)
Basınç düşümü / diferansiyel basınç (varsa) veya fan akımı/çekiş kontrolü
Nozul tıkanıklığı (spray pattern bozulduysa hemen müdahale)
Çamur birikimi (çökeltme haznesi doluluk)
pH ve iletkenlik (özellikle metal/kimyasal proseslerde)
Haftalık
-
Nozul sök-tak temizlik (kireç/çamur)
-
Pompa filtresi/süzgeci temizliği
-
Tank içi yüzeylerde “kaba çamur” alınması
-
Fan kayış–kaplin, vibrasyon, yatak sesi kontrolü
Nozul sök-tak temizlik (kireç/çamur)
Pompa filtresi/süzgeci temizliği
Tank içi yüzeylerde “kaba çamur” alınması
Fan kayış–kaplin, vibrasyon, yatak sesi kontrolü
Aylık
-
Tank/tortu haznesinin kontrollü boşaltımı (çamur yönetimi)
-
Dolaşım hattı kaçakları, vana–çekvalf kontrolü
-
Korozyon kontrolü (özellikle dikişler, flanşlar)
-
Demister (damlacık tutucu) varsa söküp yıkama
Tank/tortu haznesinin kontrollü boşaltımı (çamur yönetimi)
Dolaşım hattı kaçakları, vana–çekvalf kontrolü
Korozyon kontrolü (özellikle dikişler, flanşlar)
Demister (damlacık tutucu) varsa söküp yıkama
3–6 Aylık (yoğun çalışmada 3 ay)
-
Venturi boğazı / siklon gövde içi detay temizlik
-
Pompa pervane kontrolü (aşınma/kavitasyon)
-
Elektrik panosu, motor, kontaktör termik kontrolü
-
Debimetre/DP sensörü kalibrasyon (varsa)
Venturi boğazı / siklon gövde içi detay temizlik
Pompa pervane kontrolü (aşınma/kavitasyon)
Elektrik panosu, motor, kontaktör termik kontrolü
Debimetre/DP sensörü kalibrasyon (varsa)
Yıllık
-
Genel revizyon: kaplama/astar kontrolü, kritik parçaların yenilenmesi
-
Fan balans + kanal hattı kaçak testi
-
Proses değiştiyse yeniden “performans doğrulama” (ölçümle)
Genel revizyon: kaplama/astar kontrolü, kritik parçaların yenilenmesi
Fan balans + kanal hattı kaçak testi
Proses değiştiyse yeniden “performans doğrulama” (ölçümle)
3) Temizliğin özeti: adım adım saha prosedürü
A) İş güvenliği (mutlaka)
-
LOTO: Elektrik kes–kilitle–etiketle
-
Solunum: En az P2/P3; proses kimyasalına göre uygun maske
-
Göz/yüz: Sıçrama için siperlik
-
Kimyasal: Kullanılacak kimyasalın SDS’i (Güvenlik Bilgi Formu) sahada olmalı
-
Kapalı alan riski: Tank içine girilecekse prosedür şart (gaz ölçümü vb.)
LOTO: Elektrik kes–kilitle–etiketle
Solunum: En az P2/P3; proses kimyasalına göre uygun maske
Göz/yüz: Sıçrama için siperlik
Kimyasal: Kullanılacak kimyasalın SDS’i (Güvenlik Bilgi Formu) sahada olmalı
Kapalı alan riski: Tank içine girilecekse prosedür şart (gaz ölçümü vb.)
B) Makineyi durdurma ve hazırlık
-
Sistemi durdur, fan ve pompaları kapat
-
Tank seviyesini güvenli seviyeye indir (taşma/sıçrama riskini azalt)
-
Çamur/partikül yoğunluğunu gözle kontrol et
Sistemi durdur, fan ve pompaları kapat
Tank seviyesini güvenli seviyeye indir (taşma/sıçrama riskini azalt)
Çamur/partikül yoğunluğunu gözle kontrol et
C) Mekanik temizlik
-
Nozul/hat/filtre elemanlarını (varsa) sök
-
Kireç/çamur birikimleri: fırça + su jeti ile kaba temizle
-
Demister varsa: basınçlı suyla ters yıkama
Nozul/hat/filtre elemanlarını (varsa) sök
Kireç/çamur birikimleri: fırça + su jeti ile kaba temizle
Demister varsa: basınçlı suyla ters yıkama
D) Kimyasal temizlik (ihtiyaca göre)
İstanbul’da şebeke suyu sertliği bölgesel değişebilir; kireçlenme yaygın görülebilir. Bu durumda “kireç çözücü” doğru dozla iş görür; ama metale zarar vermeyecek şekilde seçilmelidir.
-
Kireç / mineral birikim: uygun kireç çözücü (malzemeye uyum şart: SS304/316, galvaniz, PVC/PP)
-
Yağlı kurum / yapışkan toz: alkali temizleyici (yağ çözücü)
-
Biyolojik oluşum/koku: kontrollü biyosit (proses ve deşarj şartlarına uygun)
İstanbul’da şebeke suyu sertliği bölgesel değişebilir; kireçlenme yaygın görülebilir. Bu durumda “kireç çözücü” doğru dozla iş görür; ama metale zarar vermeyecek şekilde seçilmelidir.
Kireç / mineral birikim: uygun kireç çözücü (malzemeye uyum şart: SS304/316, galvaniz, PVC/PP)
Yağlı kurum / yapışkan toz: alkali temizleyici (yağ çözücü)
Biyolojik oluşum/koku: kontrollü biyosit (proses ve deşarj şartlarına uygun)
Not: Kimyasalı “rastgele” seçmek; korozyon, köpüklenme ve performans düşürür. Malzeme cinsi (paslanmaz/karbon/PP) ve deşarj hattı mutlaka gözetilmeli.
E) Durulama ve devreye alma
-
Bol durulama (özellikle asit/alkali sonrası)
-
pH’ı proses için hedef aralığa getir (genellikle nötre yakın, ama prosese göre değişir)
-
Nozulların düzgün püskürttüğünü gör
-
Fan çekişini ve varsa DP’yi kaydet (bakım sonrası referans)
Bol durulama (özellikle asit/alkali sonrası)
pH’ı proses için hedef aralığa getir (genellikle nötre yakın, ama prosese göre değişir)
Nozulların düzgün püskürttüğünü gör
Fan çekişini ve varsa DP’yi kaydet (bakım sonrası referans)
4) Performansı düşüren 10 tipik arıza ve hızlı teşhis
-
Nozul tıkalı → çekiş var ama yakalama düşer, su tüketimi azalır
-
Pompa kavitasyon (hava alıyor) → debi düşer, gürültü artar
-
Su çok kirli/yoğun → yeniden taşınan toz artar, koku olur
-
Demister tıkalı → basınç kaybı artar, damlacık sürüklenmesi olur
-
Venturi aşınmış → yakalama verimi düşer
-
Yanlış pH → korozyon ve çökelme artar
-
Köpüklenme → sürüklenme/taşma ve verim kaybı
-
Fan balans bozuk → vibrasyon, yatak arızası
-
Kanallar kaçak → emiş noktalarında zayıflama
-
Çamur boşaltımı gecikmiş → taşma, pompa tıkanması
Nozul tıkalı → çekiş var ama yakalama düşer, su tüketimi azalır
Pompa kavitasyon (hava alıyor) → debi düşer, gürültü artar
Su çok kirli/yoğun → yeniden taşınan toz artar, koku olur
Demister tıkalı → basınç kaybı artar, damlacık sürüklenmesi olur
Venturi aşınmış → yakalama verimi düşer
Yanlış pH → korozyon ve çökelme artar
Köpüklenme → sürüklenme/taşma ve verim kaybı
Fan balans bozuk → vibrasyon, yatak arızası
Kanallar kaçak → emiş noktalarında zayıflama
Çamur boşaltımı gecikmiş → taşma, pompa tıkanması
5) İstanbul ilçe/mahalle bazında nasıl organize edilir?
İstanbul’da saha planlamasında pratik yaklaşım:
-
Avrupa Yakası sanayi yoğun hat: İkitelli/OSB çevresi (Başakşehir), Esenyurt–Beylikdüzü sanayi kuşağı, Hadımköy–Arnavutköy çevresi, Zeytinburnu–Bayrampaşa–Güngören sanayi noktaları
-
Anadolu Yakası sanayi yoğun hat: Dudullu/İMES (Ümraniye), Tuzla/Orhanlı tersane–OSB, Pendik–Kartal sanayi kuşağı, Sancaktepe–Sultanbeyli çevresi
